การส่งเสริมเด็กในด้านความสามารถในการคิดแก้ปัญหานั้น จะช่วยทำให้เด็กมีพัฒนาการทางสติปัญญาที่ดี ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของเด็กและเป็นเป้าหมายสำคัญของการจัดการศึกษา แต่ในปัจจุบันโรงเรียนส่วนใหญ่ยังเน้นการสอนที่มุ่งเน้นให้เด็กท่องจำ มากกว่าสอนให้เด็กรู้จักกระบวนการแก้ปัญหา ความสามารถในการแก้ปัญหาจะเป็นตัวช่วยให้เด็กสามารถคิดและวิเคราะห์หาคำตอบได้ด้วยตัวเอง

การที่ผู้ปกครองมามีบทบาทในการส่งเสริมเด็กให้รู้จักการแก้ปัญหาด้วยตัวเองโดยใช้วิธีการที่สร้างสรรค์นั้นจึงมีความสำคัญอย่างมาก เพราะนอกจากจะช่วยให้เด็กมีพัฒนาการด้านต่าง ๆ ที่ดีขึ้นแล้ว ไม่ว่าจะเป็นด้านความคิด อารมณ์ สังคม และพฤติกรรม เด็กจะรู้จักใช้การคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ และสามารถหาคำตอบหรือทางออกให้กับปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างง่ายดายค่ะ

ผู้ปกครองและคุณครูสามารถช่วยส่งเสริมการแก้ปัญหาของเด็กได้ โดยการหากิจกรรมหรือเกมการศึกษาที่ช่วยฝึกการแก้ปัญหามาเล่นกับเด็ก เพื่อให้เด็กได้ลองแก้ปัญหาต่าง ๆ ด้วยตนเอง พร้อมกันนั้นผู้ปกครองก็จะได้รับรู้ว่าเด็กมีกระบวนการคิดอย่างไร และหาวิธีการแก้ปัญหาง่าย ๆ ด้วยตนเองได้อย่างไร ซึ่งอาจจะเริ่มจากเกมที่ผู้ปกครองและคุณครูสามารถหาวัสดุอุปกรณ์การทำเล่นได้เองจากเศษวัสดุเหลือใช้ภายในบ้านหรือภายในโรงเรียน วันนี้เรามีเกมการศึกษาสำหรับปฐมวัยที่ช่วยส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหามาแนะนำค่ะ

โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดกิจกรรมดังนี้

  • - กล้าคิดกล้าตัดสินใจในการแก้ปัญหาง่าย ๆ ได้ด้วยตนเอง
  • - สนใจในการทำกิจกรรมสนุกกับการเล่นเกม
  • - ขอความช่วยเหลือเมื่อมีปัญหาด้วยตัวเอง
  • - แสดงความคิดเห็นกับกิจกรรมได้ตามวัย

อุปกรณ์

  • 1

    กล่องกระดาษ
  • 2

    หลอดดูดน้ำ
  • 3

    กาว
  • 4

    กระดาษสี
  • 5

    ลูกแก้ว
  • 6

    กรรไกร

ขั้นตอนการทำ

1. ร่างเส้นทางเขาวงกตที่เราจะทำลงบนกล่องกระดาษที่เราเตรียมไว้แนะนำให้ผู้ปกครองร่างเส้นทางเขาวงกตลงบนกระดาษ A4 เอาไว้ก่อน แล้วค่อยมาวาดลงบนกล่องนะคะ

2. ตัดหลอดดูดน้ำตามขนาดเส้นทางที่ร่างเอาไว้ (ผู้ปกครองสามารถวาดสัญลักษณ์ไว้ที่หลอดดูดน้ำและเส้นทางที่คู่กันได้นะคะ แล้วให้เด็กจับคู่สัญลักษณ์ที่เหมือนกันเป็นการเพิ่มความสนุกและฝึกทักษะการสังเกตและการจดจำให้กับเด็กค่ะ)

3. ทากาวที่หลอดดูดน้ำที่ตัดเสร็จเรียบร้อย แล้วแปะลงบนเส้นทางเขาวงกตที่ร่างหรือทำสัญลักษณ์เอาไว้

4. ตัดกระดาษเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าสำหรับทำเป็นอุโมงค์ ก่อนเล่นผูปกครองอย่าลืมกำหนดจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดให้เด็กด้วยนะคะ

เกมปริศนาเขาวงกต

วิธีการเล่น

ให้ผู้ปกครองวางลูกแก้วที่จุดเริ่มต้นแล้วให้เด็กใช้มือทั้งสองข้างจับกล่องในการบังคับทิศทาง จากนั้นให้เด็กขยับกล่องเพื่อเป็นการพาลูกแก้วเดินทางจากจุดเริ่มต้นไปให้ถึงจุดสิ้นสุดที่กำหนดไว้

ใช้มือทั้งสองข้างในการบังคับทิศทาง

เกมเขาวงกต

คือเกมแสดงการเดินทางที่ซับซ้อนโดยมีการกำหนดจุดทางเข้าและออก ในการเล่นผู้เล่นจะต้องกลิ้งลูกแก้วจากจุดทางเข้าผ่านเส้นทางที่วกวนไปยังจุดทางออก โดยตลอดเส้นทางอาจมีอุปสรรคจนทำให้ผู้เล่นไม่ประสบความสำเร็จ ดังนั้น ผู้เล่นจะต้องเดินทางวกวนมีการเลี้ยวซ้าย-เลี้ยวขวา เดินหน้า-ถอยหลัง อย่างระมัดระวังเพื่อไม่ให้ไปติดทางตัน ผู้เล่นจะได้ทั้งความสนุก ตื่นเต้น กับการสังเกตเส้นทาง ได้เรียนรู้จักการวางแผนและการตัดสินใจ โดยได้ฝึกการแก้ปัญหาอย่างลองผิดลองถูก เด็กจะจดจ่ออยู่กับเกมเป็นอย่างมาก ซึ่งจะทำให้เด็กมีสมาธิมากขึ้นเพราะตามธรรมชาติของเด็กวัยนี้จะไม่ค่อยอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้เป็นเวลานาน

ในช่วงการเล่นเกมแรก ๆ เด็กอาจจะรู้สึกหงุดหงิด แต่ถ้าได้รับแรงเสริมให้กำลังใจและมีการโน้มน้าวที่ดี เด็กก็มีกำลังใจแล้วแก้ปัญหาจากการเล่นจนสำเร็จ และสิ่งที่เด็กจะได้จากการเล่นเกมปริศนาเขาวงกต คือ เด็กได้ใช้ความจำ การคิดไตร่ตรอง มีใจจดจ่อ และรู้จักการเล่นอย่างมีเป้าหมายและมีความพยายามซึ่งจะนำไปสู่ความสำเร็จ

นอกจากการทำกิจกรรมแล้ว การที่ผู้ปกครองพาเด็กออกไปเที่ยวหรือทำกิจกรรมนอกบ้านก็สามารถช่วยให้เด็กเรียนรู้วิธีการแก้ปัญหาได้อีกทางหนึ่ง เพราะเด็กจะได้เรียนรู้ปัญหาต่าง ๆ ที่เป็นสถานการณ์จริงและหลากหลายขึ้น เมื่อเด็กมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงพอ เด็กก็จะมีความมั่นใจ และสามารถแก้ปัญหาด้วยตัวเองได้ดียิ่งขึ้น

ค่าใช้จ่ายในการทำเกมปริศนาเขาวงกต

ค่าใช้จ่ายในการทำเกมปริศนาเขาวงกตประมาณ 45 บาท แบ่งเป็น

  • กระดาษสี แผ่นละ 5 บาท
  • กาว 20 บาท
  • ลูกแก้ว ถุงละ 20 บาท